| Akoestisch bedrog |
|
"Auditieve illusie" is de illusie dat we iets horen wat er niet is of geluid dat verkeerd wordt vertaald in de hersenen, waardoor er een misperceptie ontstaat. Een mooi voorbeeld van auditieve illusie is het McGurk-effect. Dit is een psychoakoestisch effect, dat optreedt in bepaalde gevallen waarbij de visuele eigenschappen van natuurlijke spraak niet overeenkomen met de auditieve aspecten daarvan. De hoorder wordt beïnvloed door beide en door de interpretatie ervan ontstaat er een illusionair resultaat [1] : er wordt iets anders verstaan dan feitelijk wordt gezegd. Auditieve illusie kan ook worden gecreëerd door reflecties in een ruimte, waardoor het lijkt of het geluid van een andere plaats komt dan in werkelijkheid het geval is. Dit kan voorkomen in ronde ruimten, zoals bijvoorbeeld het Mapparium in Boston (VS) [2] en St. Paul's Cathedral's Whispering Gallery in London (GB) [3]. Door de ronde vorm wordt geluid ver gedragen en kun je jezelf horen praten door het rondgaan van geluid langs de wanden. In de Alpen kan door de afstand tussen de bergen een echo ontstaan, doordat het geluid over een langere afstand gedragen wordt en teruggekaatst via de bergkammen. Hetzelfde kan ook voorkomen in grote en akoestisch harde zalen, zoals sportzalen of onbeklede hoorzalen en kerken. De afstanden zijn hier een stuk korter dan in de bergen, maar echo's zijn evengoed hoorbaar. Een over het algemeen minder bekend fenomeen is het Haas-effect. Dit effect zorgt ervoor, dat het lijkt of het brongeluid uit een andere richting komt dan werkelijk het geval is. In praktijk kan dit voorkomen in bijvoorbeeld een spreekzaal, waarbij je dicht bij een akoestisch harde wand zit of wanneer de elektro-akoestische installatie niet fysisch correct is afgestemd op de opstelling/inrichting in de ruimte. Met de juiste vertraging en demping van het geluid kan een natuurlijke akoestiek worden gerealiseerd. Kortom, om akoestisch bedrog van de ruimte te voorkomen is het onder andere belangrijk om te zorgen voor goede zichtlijnen en een goede zaal- en elektro-akoestiek. Hiervoor heeft SCENA diverse meet- en rekenmiddelen ter beschikking waarmee we een ontwerp akoestisch kunnen optimaliseren, zodat de auditieve illusie kan worden voorkomen. [1] http://nl.wikipedia.org/wiki/McGurk-effect [2] http://www.boston.com/travel/boston/gallery/perfect_boston?pg=16 [3] http://www.accommodationnear.com/london/stpaulscathedral.htm |